· aktualizacja:
Przekroczenie mocy umownej — jak powstaje opłata
Wystarczy jeden kwadrans, w którym nałożą się rozruchy maszyn, żeby na fakturze pojawiła się opłata za przekroczenie mocy umownej. Wyjaśniamy, jak operator ją wyznacza — dwoma możliwymi sposobami — i jak jej uniknąć.
Czym jest moc umowna
Moc umowna to moc czynna określona w umowie z operatorem sieci dystrybucyjnej (OSD). Operator rezerwuje ją dla obiektu w swojej sieci, a odbiorca płaci za nią w składniku stałym opłaty dystrybucyjnej — niezależnie od tego, czy ją w danym miesiącu wykorzysta.
Jak mierzy się przekroczenie
U odbiorców z pomiarem mocy licznik wyznacza średnią moc czynną w kolejnych okresach 15-minutowych. Jeżeli w którymkolwiek kwadransie ta średnia przekroczy moc umowną, powstaje nadwyżka — różnica między mocą pobraną a umowną, w kW. Chwilowy szczyt trwający kilka sekund zwykle nie wystarczy, liczy się średnia z kwadransa. Kilka minut równoczesnej pracy dużych odbiorów już tak.
Dwa sposoby liczenia opłaty
Opłata jest iloczynem stawki składnika stałego opłaty sieciowej (zł/kW) i jednej z dwóch wielkości. Który sposób dotyczy Twojego obiektu, wynika z taryfy operatora i z tego, jak układ pomiarowo-rozliczeniowy rejestruje moc.
Sposób 1: suma dziesięciu największych nadwyżek
Z okresu rozliczeniowego bierze się dziesięć największych nadwyżek mocy pobranej ponad moc umowną i sumuje je. Opłata = stawka składnika stałego × suma tych dziesięciu nadwyżek.
Sposób 2: dziesięciokrotność największej nadwyżki
Bierze się jedną, największą nadwyżkę w okresie rozliczeniowym i mnoży przez 10. Opłata = stawka składnika stałego × 10 × największa nadwyżka.
Przykład liczbowy
Założenia przykładu (wartości przyjęte do obliczeń, nie stawki konkretnego operatora): moc umowna 400 kW, stawka składnika stałego opłaty sieciowej 12 zł/kW za miesiąc. W miesiącu wystąpiło dziesięć kwadransów z nadwyżką: 30, 22, 18, 15, 12, 9, 7, 5, 4 i 3 kW.
| Pozycja | Obliczenie | Wynik |
|---|---|---|
| Opłata za moc umowną w miesiącu | 400 kW × 12 zł | 4 800 zł |
| Sposób 1: suma 10 największych nadwyżek | (30 + 22 + 18 + 15 + 12 + 9 + 7 + 5 + 4 + 3) kW = 125 kW × 12 zł | 1 500 zł |
| Sposób 2: dziesięciokrotność największej nadwyżki | 10 × 30 kW × 12 zł | 3 600 zł |
W drugim sposobie liczy się tylko najgorszy kwadrans — jeden rozruch, który podniósł średnią o 30 kW, kosztuje w tym przykładzie 3 600 zł, czyli trzy czwarte miesięcznej opłaty za całą moc umowną. W pierwszym sposobie znaczenie ma każdy z dziesięciu najgorszych kwadransów, więc opłaca się ograniczać także mniejsze nadwyżki.
Skąd wziąć dane do własnego obliczenia
- stawkę składnika stałego i sposób wyznaczania nadwyżek — z taryfy Twojego operatora (OSD), publikowanej na jego stronie, dla Twojej grupy taryfowej,
- moc umowną — z umowy dystrybucyjnej lub kompleksowej,
- nadwyżki — z faktury lub z danych pomiarowych licznika.
Zasady kształtowania taryf i rozliczeń określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw energii w sprawie kalkulacji taryf i rozliczeń w obrocie energią elektryczną, a wiążące szczegóły — zatwierdzona taryfa operatora. Przy obliczeniu dla konkretnego obiektu zawsze sprawdź aktualną taryfę.
Typowe przyczyny
- równoczesne rozruchy linii produkcyjnych na początku zmiany,
- sprężarki, chłodnictwo i ogrzewanie załączające się w tym samym czasie,
- ładowanie wózków lub pojazdów elektrycznych w godzinach pracy,
- nowe odbiory dołączone bez sprawdzenia rezerwy mocy.
Jak uniknąć przekroczeń
Są dwie drogi. Pierwsza to dobór mocy umownej do rzeczywistego zapotrzebowania — na podstawie pomiarów, a nie szacunków, bo zbyt wysoka moc umowna to stały, niepotrzebny koszt. Druga to bieżąca kontrola mocy 15-minutowej i reakcja, zanim kwadrans się zamknie.
Do tego służy system Proteon: mierzy moc na głównym przyłączu, porównuje ją z mocą umowną i wysyła uprzedzenie SMS-em do maksymalnie 8 osób, zanim dojdzie do przekroczenia. Na uprzedzenie reaguje obsługa zakładu, a w dodatkowo płatnej opcji Proteon może sam odłączyć jeden wybrany obwód. Więcej: kontrola mocy i monitoring energii.
